De dienende man

De meeste Christelijke (getrouwde) mannen kennen wel het principe dat de man het hoofd van het gezin is. Maar wat houdt dat precies in? Wanneer we de Bijbel erop nalezen, dan vinden we in Efeziërs 5 vers 23 de bekende tekst waar staat dat de man het hoofd is van zijn vrouw, zoals Christus het hoofd is van de kerk. Alhoewel deze tekst op het eerste gezicht weinig gemeen lijkt te hebben met dit thema, is het tegendeel waar. Als de man in zijn rol als “hoofd” van zijn vrouw (en daarmee ook zijn gezin) het voorbeeld van Christus als hoofd van de kerk dient te volgen, dan wordt het snel duidelijk dat het hoofd zijn hier niet gaat om de baas zijn, maar om een heel andere vorm van leiderschap. Jezus voegde als Leider iets toe aan Zijn volgelingen. Hij onderwees hun, gaf richting en hielp hun groeien. Deze vorm van leiderschap is ook terug te vinden binnen het menselijk lichaam, want het hoofd heeft naast het “leiding” geven ook een beschermende en dienende functie. Vier van de vijf zintuigen (gezichtsvermogen, gehoor, reukzin en smaakzin) bevinden zich in het hoofd en de vijfde (gevoel) werkt via de huid en dus ook weer deels via het hoofd. Wanneer er (waarneembaar) gevaar dreigt, dan wordt dat geregistreerd en verwerkt door het hoofd. Het hoofd brengt vervolgens het lichaam in veiligheid door het aan te sturen.

Mannen zijn dus geroepen om te zorgen voor hun gezin, om hun te beschermen en alles wat in hun macht is te doen om hun gezin te dienen. Dit is – naar mijn mening – ook de belangrijkste bediening van de man: zorgen voor zijn gezin. Anders gezegd: Een getrouwde man staat automatisch “in de bediening”. Misschien niet op de voorgrond binnen een kerk, maar sowieso altijd thuis binnen het gezin. Voordat we hierop verder gaan is het goed om de definitie van “bediening” helder te hebben. In het Engels wordt iemand die in de bediening staat ook wel een “minister” genoemd.  Dit Engelse woord  kan verschillende Griekse woorden als oorsprong hebben, maar wanneer we het Nieuwe Testament erop naslaan dan zien we dat het twintig keer van het Griekse woord “diakonos” komt. Ons Nederlands woord “diaken” is hiervan afgeleid en alhoewel deze functie in onze tijd een soort titel is geworden betekent het in feite niets meer of minder dan “iemand die de opdracht van een ander uitvoert”. En als dit nog niet duidelijk genoeg aangeeft wat het inhoudt om in de bediening te staan, dan is het goed om te weten dat “diakonos” ook te vertalen is als “ober”. Deze definitie brengt het geheel mooi in perspectief. Wanneer je in de bediening staat dan ben je dus een geestelijke ober. Iemand die het eten van de Chef brengt naar de tafel van de gasten. Als we dit brengen binnen de scope van het gezin, dan krijgt de man, de priester van het gezin, de taak om te dienen en te bedienen, zoals een ober bedient in een restaurant. De dienende man is in staat om net als een goede ober zijn gezin de beste suggesties te doen om hun (geestelijke) honger te stillen en houdt zijn gezin goed in de gaten om te kunnen anticiperen op hun noden.

Dit principe waarbij de man niet zozeer de baas is, maar vanuit een dienend perspectief leiding geeft aan zijn gezin is voor de Bijbel oud nieuws, maar het is interessant om te weten dat het in de 70-er jaren werd geïntroduceerd in “management-land” door Robert K. Greenleaf. In zijn boek “Servant Leadership” (dienend leiderschap) verwijst hij ook naar de Bijbel. Volgens Greenleaf heeft Jezus het ultieme voorbeeld gegeven van dienend leiderschap. Een voorbeeld hiervan is dat Jezus in Markus 2 vers 27 zegt dat de Sabbat er voor de mens is en niet andersom. Greenleaf vertaalde deze gedachte naar de marktplaats en schreef dat de organisatie er was voor de mens en niet andersom. Jeffrey Rachmat, een voorganger in Indonesië en een veel gevraagd spreker op het gebied van leiderschap en relaties, zegt het als volgt: Gebruik geen mensen om je bediening te bouwen, maar gebruik je bediening om mensen te bouwen. Greenleaf benoemde tien punten die, alhoewel ze in eerste instantie niet geestelijk lijken, hun oorsprong zeker in het Woord van God hebben. Helaas is dit stuk te kort om alles te behandelen, maar drie punten die er voor mij uit springen zijn: luisteren, empathie en toegewijd aan de groei van mensen. Om te luisteren heb je geduld nodig, vooral voor mannen kan luisteren lastig zijn. Volgens John Gray (en veel andere onderzoekers) zijn mannen meer doelgericht en competitief ingesteld en vrouwen daarentegen zijn sociaal en communicatief sterker.  Ik denk dat dit voor de meeste mannen wel bekend voor komt en misschien zelfs een lichte glimlach brengt om hun gezicht bij het lezen hiervan. In de praktijk kan dit betekenen dat de man moet leren om niet meteen met  oplossingen te komen wanneer hij moet luisteren. Soms is luisteren namelijk de oplossing. Empathie (intens meeleven) is een van de belangrijkste sleutels voor een goede teamspirit. Het draait hierbij niet om dat je minder aan jezelf denkt, maar simpelweg meer aan de ander. Hierdoor zie en herken je sneller wat de ander nodig heeft en kan je daarop anticiperen. En het laatste punt: toegewijd aan de groei van mensen, somt het in feite allemaal op. Het betekent simpelweg dat je het tot een doel maakt om anderen uit te laten blinken. De dienende man is niet zozeer te herkennen aan zijn acties en houding, maar aan de mensen die om hem heen zijn. Heeft hij een positief effect op anderen? Anders gezegd: Voegt hij iets toe aan anderen of niet?

Kortom, de dienende man is de man die weet wie hij is in Christus, maar belangrijker nog, hij weet wie Christus is in hem. En omdat hij dat weet en zich daarvan bewust is, zal hij iedere dag meer en meer veranderen in het beeld van Christus en zal hij zijn gezin dienen zoals Christus de gemeente heeft gediend. De dienende man, dat zijn wij als wij de uitdaging van Christus accepteren om het hoofd te zijn van ons gezin zoals Hij dat heeft bedoeld.

Dit artikel is in augustus 2010 geschreven en verscheen maart 2011 in Church Life Magazine.

Leave a Reply